Bazalt taşının teknik değerleri: CE beyanı nasıl okunur?
Şartnameye taş yazacak mimar ya da ihale dosyası hazırlayan müteahhit önce CE beyanına bakar. Aşağıda kendi beyanımızdaki değerlerin ne anlama geldiğini yazdık.
Devtaş Madencilik · Kasım 2026

Önce üç satıra bakın
- Petrografik tanım. Taşın gerçek cinsi burada yazar. Bizim beyanda "Bazalt".
- Mamul ve kullanım yeri. Bizim beyan döşeme, merdiven ve kaplama amaçlı doğal taş plakalar ile modüler karolar içindir. Kullanım yeri iç ve dış döşeme, duvar ve taban kaplamasıdır.
- İmalatçı. Beyanı veren firma ile size teklif veren firma aynı mı, bakın.
Referans standartlarımız EN 1469 (kaplama plakaları), EN 12057 (modüler karolar) ve EN 12058 (döşeme ve merdiven plakaları). Dış mekân küp taş ve bordür için ayrı standartlar vardır: EN 1342 ve EN 1343. Bu ürünler için ihale dosyası hazırlıyorsanız hangi belgenin gerektiğini teklif aşamasında netleştirelim.
Beyandaki değerler
| Özellik | Beyan değeri | Deney |
|---|---|---|
| Görünür birim hacim kütlesi | 2.739 kg/m³ | EN 1936 |
| Eğilme dayanımı, ortalama | 21,37 N/mm² | EN 12372 |
| Eğilme dayanımı, beklenen en küçük | 20,62 N/mm² | EN 12372 |
| 12 don çevriminde dayanım değişimi | %6,18 | EN 12371 |
| Dondan sonra dayanım, ortalama | 20,05 N/mm² | EN 12371 |
| Dondan sonra dayanım, beklenen en küçük | 18,91 N/mm² | EN 12371 |
| Su emme, atmosfer basıncında | %2,19 | EN 13755 |
| Görünür porozite | %2,23 | TS 699 |
| Doluluk oranı | %97,77 | TS 699 |
| Aşınma dayanımı | 6,095 cm³/50 cm² | EN 14157 |
| Kılcal su emme katsayısı | 7,26 g/m²·sn½ | EN 1925 |
| Sertlik | 6 Mohs | EN 101 |
| Yangına tepki | Sınıf A1 | 2000/65/EC kararı, deneysiz |
Ağırlık
Görünür birim hacim kütlesinin en pratik kullanımı ağırlık hesabıdır: kalınlık (metre) çarpı 2.739. 3 cm'lik plaka 1 m²'de yaklaşık 82 kg, 5 cm'lik plaka yaklaşık 137 kg gelir. Cephe taşıyıcısı ve nakliye bu sayıyla hesaplanır.
Eğilme dayanımı
Plakanın iki noktadan desteklenip ortasından yüklendiğinde kırılmaya karşı gösterdiği dirençtir. Ortalamamız 21,37 N/mm², standart sapma 0,75 N/mm². Katalogda çoğu zaman ortalamayı görürsünüz. Statik hesapta güvenli taraf, beklenen en küçük değerdir: 20,62 N/mm². Bu arada 1 N/mm², 1 MPa'dır.
Don etkisi
12 donma-çözülme çevriminden sonra ortalama eğilme dayanımı 20,05 N/mm²'ye iniyor. Kayıp %6,18. Hesabı kendiniz de yapabilirsiniz: (21,37 - 20,05) ÷ 21,37. Bu çevrimlerden sonra beklenen en küçük değer 18,91 N/mm², standart sapma 0,68 N/mm².
Bu deney donma ve çözülmenin etkisini ölçer. Buz çözücü tuz etkisi dış mekân döşemeleri için EN 1341'de ayrı bir başlıktır. Kışın tuzlanan bir yol için çalışıyorsanız bunu teklif aşamasında yazın.
Su emme ve gözeneklilik
Atmosfer basıncında su emme %2,19. Yani 1 kg kuru taş suya doyduğunda yaklaşık 22 g su alır. Görünür porozite %2,23, doluluk oranı %97,77. İkisinin toplamı 100 eder, biri taşın boşluğunu diğeri doluluğunu gösterir.
Kılcal su emme katsayısı 7,26 g/m²·sn½. Bu değer taşın alttan gelen nemi ne hızla yukarı çektiğini anlatır, küçük olması istenir. Subasmanda ve zemine oturan kaplamalarda bakılacak değerdir.
Aşınma
Beyan değeri 6,095 cm³/50 cm². Değer, aşındırma deneyi sonunda 50 cm²'lik yüzeyden eksilen hacmi gösterir, küçük olması iyidir. EN 14157'de iki ayrı yöntem vardır: geniş disk ve Böhme. Birinin sonucu milimetre, diğerininki hacim kaybı olarak verilir. Başka bir taşla karşılaştıracaksanız aynı yöntemin sonucuna bakın.
Sertlik ve yangın
Sertlik 6 Mohs. Bu ölçekte kalsit 3, ortoklaz feldispat 6 değerindedir. Yangına tepki sınıfı A1'dir. Beyanda bu satırın yöntem kısmında "deney yapılmaksızın" yazar, sınıf ilgili AB kararına göre verilmiştir.
Kayma ve dokunulabilirlik
Kayma satırında "(Yüzey yakma ile) Kaygan Değil (Yüzey Pürüzlülüğü > 1 mm)" yazıyor. Bu sonuç yakma yüzey içindir, cilalı ya da başka bir yüzeye genellenemez. Deney EN 14231'e göre sarkaç cihazıyla yapılır. Hangi yüzeyi nerede önerdiğimizi yüzey rehberinde yazdık. Dokunulabilirlik satırında ise "yivler veya oluklar bulunmamaktadır" ifadesi var, bu gözle yapılan bir değerlendirmedir.
NPD ne demek?
NPD, "No Performance Determined" yani performans belirlenmedi demektir. Beyanımızda üç satır NPD: ısıl şoka direnç (EN 14066), su buharı geçirgenliği ve tespit pimi deliğindeki kırılma yükü (EN 13364).
Tespit pimi satırı özellikle havalandırmalı cephe yapanları ilgilendirir, çünkü taş pimle asıldığında yük delik çevresine biner. Projeniz bu değeri istiyorsa çizimle birlikte bize yazın.
Sık sorulanlar
CE beyanındaki değerler her bazalt için geçerli mi?+
Hayır. Beyan, üreticinin kendi taşı için verdiği değerlerdir. Başka ocağın bazaltı farklı sonuç verir.
NPD ne demektir?+
No Performance Determined, yani performans belirlenmedi demektir. O özellik için beyanda bir değer verilmediğini gösterir.
Test raporlarını alabilir miyim?+
Evet. Tam test raporları ve güncel ISO 9001 belgesi ihale dosyaları için talep üzerine sunulur.
N/mm² ile MPa aynı mı?+
Evet. 1 N/mm², 1 MPa'ya eşittir.
